C.S. Lewis – Surprised by Joy

An accidental journey from Atheism to Christianity. De ondertitel van C.S. Lewis’ autobiografie roept meer vragen op dan dat hij verduidelijkt. Hoezo accidental? En wat beweegt een overtuigd atheïst om het christelijk geloof te omhelzen? Met die vragen sloeg ik – tijdens mijn huwelijksreis nog wel – aan het lezen.

Onvervuld verlangen

Clive Staples Lewis was een dromer. Al heel jong begon hij met het beschrijven van denkbeeldige wezens en plaatsen. Samen met zijn broer creëerde hij hele koninkrijken, inclusief politiek gekonkel. Verbeelding was en bleef en drijvende kracht in het leven van Lewis. Als hij zich kon onderdompelen in een vreemde, denkbeeldige wereld – eerst zijn eigen wereld, later die van Wagners opera’s en zijn favoriete schrijvers – ervoer Lewis wat hij joy, vreugde noemt, en wat hij definieert als een onvervuld verlangen dat in zichzelf meer begeerlijk is dan welke andere voldoening ook.

Duistere kant

Lewis werd godsdienstig opgevoed, maar besloot al vroeg dat hij niets meer met God te maken wilde hebben, mede doordat hij op een kostschool kennismaakte met de duistere kant van orthodoxie. Langzamerhand ontworstelde de jonge Lewis zich aan een gitzwarte, onderdrukkende vorm van godsdienst.

Met Lewis’ studententijd begon een zoektocht. Op een gegeven moment merkte Lewis dat hij het oude gevoel van vreugde niet meer terug kon krijgen. Hij deed zijn uiterste best om de plaatsen op te zoeken waar hij joy ervoer, de boeken te herlezen die hem deze vreugde gaven, maar hij was het gevoel kwijt. Het lukte hem niet meer om deze zelfde ervaring op te wekken. Hij voelde zich verloren en ongelukkig.

Onwillige bekeerling

Op dat moment ontmoette Lewis een paar mensen die oplossingen aandroegen voor zijn vragen. Een aantal van deze mensen was christen. Hun enige mankement, dacht Lewis. Maar langzamerhand groeide in hem het besef dat het christendom zélf antwoorden gaf op zijn vragen – al wilde hij dat als overtuigd atheïst niet toegeven. Uiteindelijk, zo schrijft Lewis, gaf ik toe dat God God was, knielde en bad. Misschien was ik die avond wel de meest onwillige en neerslachtige bekeerling in heel Engeland.

Surprised by Joy is geen bekeringsverhaal zoals je die soms tegenkomt in reformatorische kringen. Niks dromen, ziekbedden en wonderlijke uitreddingen. Lewis’ bekeringsverhaal blinkt uit in ‘gewoonheid’. God werkte in Lewis door hem duidelijk te maken waar hij échte vreugde kon vinden. En dat doet Hij nog.

C.S. Lewis – Surprised by Joy,  HarperCollins (2012), 288 pagina’s

 

Advertenties