Onlangs las ik dat ik heel zielig ben. Ik ben gehersenspoeld en kan niet voor mezelf denken. Er zijn denkbeelden in mijn hoofd geramd die ervoor hebben gezorgd dat ik continu in angst leef en een negatief zelfbeeld heb. Wat er voor vreselijks gebeurd is? Nou, ik heb veertien jaar lang op een christelijke school gezeten. Ik kom er straks op hoe ik die jarenlange ‘indoctrinatie’ zelf heb ervaren. Eerst maar eens kijken of ik wel echt gehersenspoeld ben.

Levensvisie

Dat ik op een christelijke school zat, betekent dat ik een bepaalde levensvisie mee heb gekregen. Daarbij is de Bijbel – het woord van God, volgens christenen – bepalend. Elke dag begon met een Bijbelverhaal, en op de middelbare school een dagopening waarbij de docent een levensles uit de Bijbel doorgaf. Daarbij kreeg je mee dat je zelf een onvolmaakt, zondig mens bent en dat je door Jezus Christus gered kunt worden.

Verder waren er vrij strikte schoolregels – je werd geacht om jezelf fatsoenlijk te gedragen, niet te vloeken en ‘gepaste’ kleding te dragen. Sommige regels vonden we als pubers natuurlijk onzin, maar écht onredelijk waren ze niet.

Door middel van themadagen en een vak als Toerusting en Vorming werd je tot slot klaargestoomd om als christen te leven. Daarbij werd je uitgedaagd om een Bijbelse visie te vormen op gevoelige thema’s als seksualiteit, omgaan met andere religies en mediagebruik.

Ruimte voor twijfel

Is dat indoctrinatie? Indoctrinatie is systematisch invloed uitoefenen op iemand met als doel dat diegene je ideeën kritiekloos gaat aanvaarden. Het is vaak gebaseerd op angst. Twijfelen aan de denkbeelden die je worden bijgebracht is vaak strafbaar of wordt op zijn minst ontmoedigd. Leren om zelfstandig en kritisch na te denken is er niet bij.

Op school kreeg ik een bepaalde levensvisie mee. Een visie die werd gezien als ‘naar het woord van God’. Maar hoe leidend Gods woord ook was, er was altijd ruimte voor vragen, twijfel en discussie. Ik heb zeker wel geleerd om kritisch en zelfstandig te denken. Nooit is me tegen mijn wil iets opgedrongen. Nooit is er geprobeerd om van mij een automaatje te maken dat precies zou napapegaaien wat mijn docenten me inprentten.

Bewuste keuze

Natuurlijk kun je beweren dat ik wel degelijk gehersenspoeld ben. Zo erg zelfs, dat ik het zelf niet eens doorheb. Maar ik durf te zeggen dat dat niet waar is. Dat ik nog steeds in God geloof en wil leven naar Zijn woord, komt niet doordat ik nog steeds niet ontsnapt ben uit de dwangbuis van mijn christelijke opvoeding. Het is een bewuste keuze, gemaakt door zelfstandig nadenken en terwijl ik met beide benen in een wereld vol afwijkende denkbeelden stond.

Dat ik geloof dat ik zondig ben en alleen door Jezus Christus verlost kan worden, komt níét doordat dat me altijd is ingeprent. Het is een besef dat juist in de jaren daarna is gegroeid, toen ik mezelf en de wereld beter leerde kennen.

Er zijn vast mensen die het allemaal anders hebben ervaren. Maar als ik gewoon nuchter terugkijk op mijn schooltijd, had die geen enkel kenmerk van indoctrinatie. Geen dwang, geen angst. Geen straf op kritiek. Dus nee, ik ben niet zielig.

Foto door Daniel von Appen via Unsplash

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s